Dr. Irfan Dönmez

KELOİD VE HİPERTROFİK SKAR(NEDBE DOKUSU)

Hem keloid hem de hipertrofik skar doğuştan eğilimi olan kişilerde deriye karşı bir travma sonucunda deride oluşan aşırı büyüme ile kendini ortaya koyan iyi huylu doku gelişimleridir.Deriye yönelen travma deri bütünlüğünü bozacak derecede yaralanmaya neden olan ezici ve kesici yaralanmalar(kulak delme,cerrahi girişimler,aşılamalar,dövmeler,kesici-ezici-delici yaralanmalar) yanında yanıklar da pratik de en çok rastladığımız etkenlerdir.Özellikle keloid oluşunda bazen hiçbir sebep tespit edilemez.Keloidler ve hipertrofik skar tüm vücut bölümlerinde oluşabileceği gibi sıklıkla karşılaştığımız vücut bölümleri baş-boyun bölgesi,göğüs ön duvarı,omuzlar ve kollardır.Keloid ve hipertrofik skarlar her ırk ve her yaşta ortaya çıkabilirse de 10-30 yaş arasında ve siyah ırkta daha sıktır.Keloid ve hipertrofik skarlar genellikle travmadan sonra 1. ayda başlarlar.1.yılda da başlayabilirler.

Hipertrofik skar ve keloid gelişimine neden olan bazı faktörler vardır.Ailevi yatkınlık,genç yaş,hormonal etkiler,travmanın şiddet derecesi,yara enfeksiyonları,yaranın yerleşim yeri,bazı genel ve deri hastalıkları bu faktörler arasındadır.Keloidlerin neden oluştuğu halen bilinmemektedir.Hipertrofik skarlara abartılı yara iyileşmesi diyebiliriz.

Keloidlerle hipertrofik skar arasında bazı ayırt ettirici özellikler vardır.Hipertrofik skarlar yaralanmadan hemen ortaya çıkarlar,1-2 yıl içinde gerileyebilir,boyutları yara  sınırları içindedir,uygun cerrahi tedavi ile düzelirler.Keloidler ise yaralanmadan 1 yıl sonra gelişirler,çok nadiren gerilerler,boyutları yara sınırları dışına taşar,tedavileri zor olup cerrahi tedaviden sonra hemen daima nüksederler.

Tedaviden önce lezyonun hipertrofik skar mı yoksa keloid mi olduğu ayırt edilmelidir.Daha sonra lezyonun durumuna göre en uygun tedavi seçilmelidir.Bir çok tedavi yöntemi olmasına rağmen hiçbir tedavi yöntemi beklenen iyileşmeyi sağlamayabilir.Değişik tedavi yöntemleri bir arada da uygulanabilir.Hipertrofik skar ve keloidlerde başlangıç tedavisi lezyon içine kortikosteroid enjekte edilmesidir.İlk önce en az dozda deneme için enjeksiyon yapılır ve bilahere etkili en düşük doz bulunarak enjeksiyonlara devam edilir.Enjeksiyonlardan sonra lezyonun düzleşmesi beklenir.Diğer tedaviler basınç uygulanması ve retinoik asit tatbikidir.5 yıllık tekrarlama oranları % 10-50 arasındadır.Enjeksiyonlarda Triamcinolon asetat adı verilen lokal etkili kortikosteroid kullanılır.Enjeksiyonları deri ve deri altı bölgeye yapılmamasına özen gösterilmelidir.Zira deride atrofi(deri incelmesi),ülserasyon ve cilt altında yağ dokusu erimelerine neden olarak istenmeyen kozmetik sonuçlar doğurabilir.Bu tedavinin en önemli yan etkisi deri renginde açılmadır.Bir diğer yan etki deride sarımsı-beyaz bir madde birikintisi ortaya çıkmasıdır.Bu birikinti ortaya çıktığında ancak cerrahi girişimle düzeltilebilir.Enjeksiyonlar 3-4 haftalık aralıklarla tekrarlanır.Enjeksiyonlarla küçültülen lezyonlara cerrahi tedavi uygulanabilir. En iyi cevap cerrahi tedavinin uygulanmasından hemen sonra enjeksiyonun yapıldığı durumdur.Basınç uygulaması denenmelidir.4-5 ay kadar uygulanır.Retinoik asit içeren pomatların tatbiki,radyoterapi ve cerrahi tedavi diğer tedavi metotlarıdır.Radyoterapi son seçenek tedavi olup erişkin ve gençlerde kullanılmaz.Cerrahi tedaviden sonra 3-4 haftalık aralıklarla steroid enjeksiyonları yapılması nüksleri azaltacaktır.En iyi sonuç veren tedavi cerrahi+steroid enjeksiyonu+basınç tedavileri kombinasyonudur.

Son Güncelleme : 06-10-2009 12:32

Ortalama Üye Değerlendirmesi

   (0 Oylama)